Rozmaitości teologiczne

Tradycyjna parafia, kształtowana przez stulecia, przeżyła już swój wiek i nie wystarcza na dziś i na przyszłość. Jej koncepcja, uformowana w epoce feudalizmu, z formami organizacyjnymi i zewnętrznymi, akceptowanymi w przeszłości, obecnie nie wystarcza. Jest słaba wobec parcia nowych zjawisk i innej mentalności. Zachowując więc trwałe w niej elementy, trzeba obecnie wprowadzić wiele nowych i zasadniczych. Wymaga tego prawo dostosowywania do procesów życia i dziejów. s. 3

Więź łącząca proboszcza z wiernymi powinna być więzią wspólnoty i diakonii. Winna być więc przeniknięta duchem pasterskiej miłości, by w ten sposób naocznie ukazywać miłość Chrystusa do Kościoła. Realizacja posługi duszpasterskiej w parafii, która nie powinna się sprowadzać tylko do formalnego reprezentowania biskupa diecezjalnego czy ogniwa, jakie łączy wspólnotę parafialną z Kościołem diecezjalnym, wymaga od proboszcza i innych prezbiterów w niej pracujących dbałości i troski o zachowanie pewnych zasad. Są to:
• zasada dobra wspólnego, według której dobro wspólnoty parafialnej jest podporządkowane dobru Kościoła powszechnego i Kościoła diecezjalnego, ale przewyższa dobro różnych grup religijnych parafii;

Dlatego też za główną metodę, gwarantującą skuteczność katechezy należy uważać - według ks. Blachnickiego - stworzenie przeżycia wspólnoty chrześcijańskiej. Należy więc dążyć do tego, aby tworzyć z grupy katechizowanej prawdziwą wspólnotę, w której byłyby obecne wszystkie tworzące ją elementy. Owocność wysiłków katechety będzie jednak przede wszystkim uzależniona - jak już to wspomnieliśmy - od środowiska wiary. Cały Kościół, a więc: wspólnota parafialna, rodzinna, liturgiczna, musi być podmiotem katechezy i wychowania chrześcijańskiego. s.99

10. Parafie nie są Kościołami partykularnymi, ponieważ proboszczowie - duszpasterze nie pasterzują w nich bezpośrednio w imieniu Chrystusa, lecz w imieniu biskupa jako jego pomocnicy. W parafiach jednak koncentruje się życie religijne wiernych. Dlatego coraz częściej Urząd Nauczycielski widzi w nich "niejako ostateczne umiejscowienie Kościoła".

Sztuka duszpasterstwa parafialnego polega na umiejętności tworzenia go w konkretnym środowisku. Nie można się ograniczyć tylko do stosowania modeli z przeszłości, choćby nawet kiedyś były bardzo udane. Konieczne jest nowatorstwo i ubogacanie dawnych modeli. Nie ma gotowych wzorców, które można by zastosować wszędzie i w takim samym stopniu. Są natomiast nowe doświadczenia w dziedzinie duszpasterstwa parafialnego. Można z nich umiejętnie skorzystać, stosując odpowiedni proces adaptacji. s.8