Rozmaitości teologiczne

Tradycyjna parafia, kształtowana przez stulecia, przeżyła już swój wiek i nie wystarcza na dziś i na przyszłość. Jej koncepcja, uformowana w epoce feudalizmu, z formami organizacyjnymi i zewnętrznymi, akceptowanymi w przeszłości, obecnie nie wystarcza. Jest słaba wobec parcia nowych zjawisk i innej mentalności. Zachowując więc trwałe w niej elementy, trzeba obecnie wprowadzić wiele nowych i zasadniczych. Wymaga tego prawo dostosowywania do procesów życia i dziejów. s. 3

Podmiotowe traktowanie parafii kładzie nacisk na lud Boży, ją stanowiący, jako podmiot życia religijnego. W spojrzeniu na parafię z tego punktu widzenia akcentuje się prawdę, że lub Boży parafii, jako żywa cząstka Kościoła partykularnego i powszechnego, który jest Mistycznym Ciałem Chrystusa, jest w żywy sposób zjednoczony w Chrystusie, stanowi w sposób nadprzyrodzony związaną społeczność wiary i wyrastającej z niej miłości, powołany do uczestnictwa w misji Kościoła powszechnego i urządzania swej codziennej rzeczywistości w duchu Dobrej Nowiny oraz odpowiedzialny za wypełnianie zadań z natury chrześcijaństwa na nim spoczywających. s. 5

Wizja parafii, jako zjednoczonej w Chrystusie wspólnoty miłości, jest fundamentalnym elementem nowoczesnej jej organizacji i formacji autentycznej oraz pełnej religijności chrześcijańskiej. Streszcza ją to "unum" ("jedno"), o które Chrystus modli się w Wieczerniku w swej modlitwie arcykapłańskiej (J 17,21-23). Mieści ona w sobie wszelkie istotne założenia chrześcijańskiego życia, budowy nowej rzeczywistości ziemskiej zgodnej z Bożymi zamierzeniami, pełni duszpasterstwa i apostolstwa. Przyjęcie jej przez współczesne duszpasterstwo i społeczność parafialną jest więc konieczne do odrodzenia i rozwoju życia chrześcijańskiego. s. 7

Angażowanie wszystkich do apostolstwa jest zadaniem, które wynika z samej natury Kościoła. Kościół jako podmiot jest Wspólnotą, Ludem Bożym i zarazem Mistycznym Ciałem Chrystusa. Ale jednocześnie jest on Misją. Jest posłany do świata z zadaniem zjednoczenia go z Chrystusem i odnawiania w nim porządku przez Stwórcę zamierzonego. Jest to posłannictwo zbawcze i odnawiające świat, a więc o niezwykłym znaczeniu: dla człowieka, w doczesności i na wieczność, dla świata. W tym posłannictwie uczestniczą wszyscy do Kościoła należący - stosownie do swej roli w organicznej wspólnocie wiary. Ponieważ parafia jest niejako "ostatecznym umiejscowieniem Kościoła, a poniekąd samym Kościołem zamieszkującym pośród swych synów i córek", nie jest po prostu strukturą, terytorium, budynkiem, ale "rodziną Bożą jako braci ożywionych duchem jedności" (KK 28), uczestniczy w jego posłanniczych zadaniach przez udział swoich członków w apostolskiej działalności stosownie do osobowych możliwości każdego. W organizacji współczesnej parafii duszpasterstwo nie może więc pozostawać w cieniu mobilizacji wszystkich do apostolstwa, zaczynając od dzieci i młodzieży, a kończąc na chorych i cierpiących. Wszyscy bowiem, w sposób dla nich odpowiedni, mogą służyć w winnicy Pańskiej i są do tego powołani. s. 23-24

Nowoczesną parafię znamionują małe grupy. Jest ona bowiem "wspólnotą wspólnot", niejako organizmem, który działa przez swe komórki i składające się z nich organy. Organizm jest wówczas w pełni sprawny i prężny, gdy pełne siły i żywotności są jego poszczególne komórki i organy oraz działają harmonijnie. W komunii parafialnej funkcję komórek spełniają poszczególni chrześcijanie, a funkcje organów ich grupy, zaczynając od rodzin, najmniejszych i podstawowych wspólnot w większej społeczności. Duszpasterstwo dąży więc do tego, aby poszczególni chrześcijanie i ich grupy mogły wypełniać i wypełniały przypadające im zadania. s. 29

Zorientowane na formację wspólnoty współczesne duszpasterstwo, angażując wszystkich do świętości i ewangelizowania rzeczywistości ziemskiej, mobilizuje do wypełniania zadań najbardziej stosownych do ich uzdolnień i uwarunkowań. Zachodzi zatem niejako organiczny podział zadań w komunii parafialnej. Poszczególne grupy mają szczegółowe zadania i mają wypełniać je w najwyższym stopniu. Tak działając, sprawiają, że cała parafia żyje pełnią życia chrześcijańskiego i wypełnia należycie swe zadania posłannicze. Duszpasterstwo nowoczesnej parafii zatem: - formuje wiernych w małe grupy, których przedstawiciele są wśród jej społeczności;
- angażuje do poszczególnych grup wszystkich, którzy do nich się kwalifikują;
- poszczególnym grupom wskazuje ich specjalne zadania, mobilizuje do ich wypełniania, podaje metody i wspiera w pozyskiwaniu środków niezbędnych do ich konkretyzacji;
- harmonizuje działalność grup tak, aby cała komunia parafialna działała przez nie jako jeden podmiot organicznie zorganizowany.
Formacja małych grup zadaniowych służy organiczności życia i działania parafii. Organiczność tę - w przeciwieństwie do atomizacji parafii przez grupy z niej wydzielane i od niej oddzielane - zapewnia wspólny cel życia komunii parafialnej, podporządkowanie mu zadań każdej grupy i ich uświadomienie o organicznej jedności tej komunii oraz jej działań. W tej zaś organiczności tkwi olbrzymia siła i istnieją wielkie możliwości. Dzięki niej każdy członek parafii, indywidualnie i społecznie w swej grupie, uczestniczy w formowaniu pełni chrześcijańskiego życia wspólnoty i wypełnianiu jej zadań w świecie. s. 29-30

F. Woronowski: Organizowanie parafii nowoczesnej. Łomża 1993.