Rozmaitości teologiczne

W każdej diecezji zdecydowana większość ludności świeckiej nie uczestniczy w podejmowaniu decyzji dotyczących wspólnoty wiernych. Mniejsza lub większa partycypacja w procesie decyzyjnym jest udziałem około 20 % ogółu dorosłych mieszkańców w diecezjach gdańskiej i lubelskiej oraz około 30% w diecezji tarnowskiej. s.178

Osoby zainteresowane partycypacją w kreowaniu rzeczywistości społeczno-religijnej na forum parafii są w mniejszości w porównaniu z rzeszą tych, którzy mniej lub bardziej niechętnie odnoszą się do potencjalnego włączenia się w decydowanie o sprawach parafii jako wspólnoty wiernych. Jednak jest to mniejszość znacząca tak w sensie ilościowym jak i jakościowym - stosunkowo wysoki odsetek osób z wyższym wykształceniem, osób głęboko wierzących i praktykujących (np. w diecezji gdańskiej 16% ogółu osób z wyższym wykształceniem i 21% ogółu głęboko wierzących oraz 22% praktykujących systematycznie chciałoby partycypować w tym, co dzieje się w parafii). Zadeklarowana przez znaczący odsetek mieszkańców trzech diecezji chęć partycypowania w decydowaniu o sprawach środowiska parafialnego, a tym samym otwartość na podejmowania różnych działań w obrębie parafii jest jednym z przejawów niewykorzystanej, niejako latentnej gotowości dużej części polskiego społeczeństwa do działania wspólnie z innymi na rzecz swojego środowiska. s.178-179

E. Firlit: Postawy społeczeństwa polskiego wobec parafii rzymskokatolickiej na przełomie wieków. „Socjologia Religii” T. 1: 2003 s. 167-181.