Rozmaitości teologiczne

Współczesne ujęcie parafii jest ujęciem teologicznym a nie jurydycznym, pozbawionym wcześniejszych jednostronności. Za ujęciem parafii jako wspólnoty przemawiają tak nauczanie Kościoła współczesnego, jak i prawodawstwo posoborowe reprezentowane przez nowy Kodeks Prawa Kanonicznego. Tę wspólnotową świadomość wyraża także pastoralna praktyka i inicjatywy Kościołów lokalnych, które często zatrzymując tradycyjną parafię, pragną ten organizm pastoralny ubogacić o charyzmatyczne wymiary życia w jedności i miłości braterskiej. s.40-41

Przez bezpośrednie i bliskie sąsiedztwo, członkowie parafii terytorialnej spotykają się na co dzień, dzielą trudy i doświadczenia życiowe. s.41

Parafia nie jest organizmem parafialnym samowystarczalnym. Jest ona komórką diecezji (DA 10) i nie istnieje jako twór samodzielny, mający znaczenie sam z siebie. Parafia jest wspólnotą i formą organizacyjną jednocześnie, powiązaną strukturami międzyparafialnymi i ponadparafialnymi z innymi wspólnotami i otwartą na diecezję, a przez nią na Kościół powszechny. Jest ona miejscem, gdzie misterium Kościoła osiąga, poprzez sprawowanie Eucharystii, najwyższą intensywność. Otwartość parafii na diecezję umożliwia jej spojrzenie na wskazania i troski całego Kościoła. s.100

Duszpasterstwo, które nie chce być zawieszone w próżni, ale tkwić w realiach współczesnego życia, musi być skierowane na dzisiejszego człowieka, na jego potrzeby i oczekiwania. Oznacza to, że duszpasterstwo powinno uwzględniać nie tylko zasady mające oparcie w Objawieniu i tradycji chrześcijańskiej, ale także korzenie historyczne i podstawowe uwarunkowania ludzkiego życia. s.45-46

Człowiek dzisiejszy często pozostawia miejsce zamieszkania jadąc do pracy, udając się na urlop, korzystając z rozrywki i rozwijając życie kulturalne. Często mieszka on na terytorium jednej parafii, pracuje na terytorium innej parafii, korzysta z urlopu i rozrywki, zwłaszcza w niedzielę, jeszcze w innej parafii. s.15

Skuteczność oddziaływania parafii i innych organizmów pastoralnych uwarunkowana jest odnową ich wspólnotowego charakteru. s.38

Duszpasterskim wyzwaniem, ważnym dla obecnej sytuacji społeczno-religijnej w Polsce, jest pogłębianie religijności. Temu powinna służyć odnowa pastoralna i rozwój organizacji i wspólnot religijnych w parafii i ponad nią. s.52

Głównym zadaniem pastoralnym dzisiejszych parafii wydaje się być tworzenie dogodnych warunków do powstawania chrześcijańskich środowisk, w których chrześcijaństwo byłoby otwarcie akceptowane i wyrażane. W takim środowisku chrześcijanin znalazłby wsparcie dla swoich potrzeb życia Ewangelią. Wiadomo przecież, że przekonania, wartości i wzory zachowań są w dużej mierze formowane przez środowisko i dlatego człowiek potrzebuje chrześcijańskiego otoczenia, jeżeli ma żyć według zasad chrześcijańskich. Można postawić pytanie, czy obecne środowiska chrześcijańskie, jakimi są rodzina i parafia, spełniają takie zdania? Można krótko odpowiedzieć, że rodziny katolickie i parafie terytorialne nie spełniają w zadowalający sposób oczekiwań wierzących katolików.