Rozmaitości teologiczne

Jednak kryzysowi religijnemu w mieście w dobie rozwoju przemysłu towarzyszyło od samego początku załamywanie się struktury społecznej, toteż i struktura opieki duszpasterskiej musiała okazać się już nieodpowiednia. Wzrost zaludnienia, będący konsekwencją rozwoju przemysłowego, częsta zmiana miejsca zamieszkania i poczucie obcości mieszkańców miast, wszystko to stwarzało problemy, które rozsadzały starą koncepcję parafii. s.313

Pozostawała i wciąż jeszcze pozostaje kwestia, czy organizacja opieki duszpasterskiej, oparta zasadniczo na instytucji parafii i diecezji, stanowi formę odpowiednią dla struktury społeczeństwa przemysłowego w mieście i czy organizacja duszpasterska nie powinna być bardziej radykalnie zróżnicowana i ujęta w bardziej usystematyzowany model strukturalny. Społeczny rozwój nowoczesnej urbanizacji wydaje się wyprzedzać instytucje duszpasterskie. Przede wszystkim jedną z największych trudności przedstawia tu nieodpowiedniość struktury parafialnej w środowisku miejskim. Podczas gdy stare parafie wiejskie, jak i stare parafie miejskie opierały się na prawdziwej wspólnocie lokalnej, obejmującej przynajmniej większą część zwykłej działalności parafian, współczesna parafia w dużym mieście stanowi właściwie grupę społeczną, w której działalność jest jedynie zewnętrzna. s.313-314

Organizacja opieki duszpasterskiej mogłaby być związana z częściami parafii, sąsiadującymi ze sobą ulicami, dzielnicami mieszkaniowymi czy nawet, co nie jest wykluczone, z wyodrębnionymi już grupami ludzi uczestniczących w przygotowaniu procesji i ustawianiu poszczególnych ołtarzy na święto Bożego Ciała. Ale w tym wszystkim konieczne jest dążenie do prowadzenia połączonej kościelnej i religijnej działalności, wychodzącej poza formę godzin modlitwy, związaną z uroczystością nieustającej adoracji (Perpetual Prayer) i opartą o podział na poszczególne ulice czy osiedla. W parafiach z kilkoma księżmi można wpłynąć na znaczną intensyfikację pracy w ramach opieki duszpasterskiej drogą pionowego podziału obowiązków odpowiednio do okręgów parafialnych. s.321

E. Golomb: Teoretyczne rozważania nad modelem działalności duszpasterskiej w mieście. W: Ludzie - Wiara - Kościół. Analizy socjologiczne. Red. Bohdan Cywiński. Warszawa 1966 s. 311-332.