Rozmaitości teologiczne

Wzorcowym obrazem Kościoła, wspólnoty parafialnej, czy też każdej chrześcijańskiej grupy nie jest zamykanie się w zintegrowanym systemie, bloku myślowym czy elitarne wyobcowanie się poprzez stworzenie pewnego rodzaju getta, tylko bliskość z ludźmi i światem będąca owocem kryrtyczno-prorockiej postawy otwarcia się na świat. Oznacza to, że Kościół z całą swoją aktywnością i formami życia nie jest celem samym w sobie, tylko istnieje po to, aby poprzez słowo i czyn, zarówno w działalności publicznej, jak i w cichych, często niedocenianych działaniach, stawać się znakiem nadziei wśród ludzi i we wnętrzach ich serc. s.38

Zadanie zbawcze wspólnoty kościelnej rozwija się w postaci świadectwa poprzez Słowo Boże (martyria), w postaci świadectwa przez sakramenty i liturgię (leiturgia) i wreszcie w postaci świadectwa poprzez braterstwo i posługę wzajemną w miłości (diakonia). W dokumentach soborowych na wszystkich płaszczyznach istnienia Kościoła (Kościół powszechny, Kościół partykularny i wspólnoty lokalne) przepowiadanie Słowa Bożego, sprawowanie liturgii i diakonia chrześcijańska zostały przedstawione jako funkcje podstawowe Kościoła i każdej wspólnoty eklezjalnej. Wszystkie funkcje są ze sobą zespolone, warunkują się wzajemnie i są zespolone w Duchu Świętym. Nie można ich rozdzielać przy określeniu natury wspólnoty chrześcijańskiej.

W dyskusji posoborowej podkreśla się szczególnie wspólnotowy aspekt parafii i jej misyjne posłannictwo. Obok refleksji teologicznej obserwujemy próby odnowy wspólnot parafialnych, powstawanie tzw. wspólnot podstawowych itp.. Właśnie te formy, jeśli nawet nie zostały bezpośrednio powołane przez Vaticanum II, można uważać także za owoc soborowej teologii wspólnoty. s.386-387

PRD [Parafialna Rada Duszpasterska] ma być organizmem zdolnym do odnowy oblicza parafii, do przekształcenia jej od wewnątrz, do tworzenia nowej świadomości eklezjalnej, nowego bardziej osobowego i opartego na głębszym przekonaniu typu przynależności do Kościoła i identyfikacji z nim jako wspólnotą Ludu Bożego Nowego Testamentu. PRD powołana do życia po odpowiednim przygotowaniu ludzi może przyczynić się do przemiany parafii w autentyczną wspólnotę. s.278-279

W parafii Kościół jako wspólnota staje się widzialnym znakiem. Z tego można wnioskować, że parafie powinny być, a jeśli nie są, to powinny stawać się wspólnotami, bo wtedy tylko realizują istotę swego powołania. s.203

Coraz więcej katolików, co należy przypisać działaniu Ducha Św., odczuwa potrzebę spotykania się nie tylko w anonimowej masie ludzi uczęszczających do kościoła, ale także w prawdziwych wspólnotach religijnych. Chodzi tutaj o wspólnoty wiary i wymiany myśli, wspólnoty kultu i modlitwy, ale także miłości braterskiej, przyjaźni i pomocy wzajemnej. Wspólnota taka nie może powstać bez bliskich i częstych kontaktów tworzących ją ludzi. s.203