Rozmaitości teologiczne

Parafia postrzegana jest dziś jako funkcjonalna struktura grup i podgrup. Nie znaczy to jednak, że grupy mają w parafii charakter funkcjonalny, lecz to, że przede wszystkim grupy a nie tylko poszczególne osoby powinny być nośnikami wszelkich działań parafii. Różnorodne grupy są więc współnośnikami parafii; jako (współ)podmioty duszpasterstwa uczestniczą w podzielonych na małe porcje zadaniach parafii. Parafia, która jest jedynie luźnym związkiem istniejących obok siebie grup, nie może być żywą wspólnotą. Dlatego grupy parafialne muszą uczyć się wzajemnej akceptacji, komunikowania się między sobą i współpracy, jak też identyfikowania się i utrzymywania żywego kontaktu z całą parafią, pielęgnowania więzi z nią poprzez własne odpowiedzialne kierownictwo i łączność z proboszczem. s.87

Trzeba pamiętać, że na rozwój grupy wpływa wiele rozmaitych czynników, pośród których istotną rolę odgrywa stopień uwzględnienia tkwiącej w każdym człowieku potrzeby uznania, przynależności i bezpieczeństwa. s.192

Takie wezwanie do tworzenia wspólnoty może się rozlegać przy okazji różnych akcji w parafii, rekolekcji, misji ludowych, w trakcie przygotowania do synodu diecezjalnego, w ramach kształcenia dorosłych, podczas festynu parafialnego itp. Doskonałą okazją do tworzenia grup jest też katecheza parafialna, np. przygotowanie dzieci do Pierwszej Komunii św., młodzieży do bierzmowania czy dorosłych do chrztu. Istniejące w ramach tego przygotowania grupy mogą po przyjęciu sakramentów egzystować dalej lub przekształcać się w nowe. s.196

Ze szczególną troską rozbudzajcie świadomość powszechnego kapłaństwa wiernych oraz prorockiego powołania świeckich na różnych polach ludzkiej działalności, […]. s.11

W obecnym kontekście kulturowym oraz w duchu posoborowej eklezjologii Kościół wywiera wpływ na przemianę społeczeństwa głównie za pośrednictwem ludzi świeckich dojrzałych w wierze i zdolnych do jej wyrażania w historii poprzez wiarygodne świadectwo oraz odpowiednią kompetencję […]. s.11

Jan Paweł II: Żyć Ewangelią służąc człowiekowi i społeczeństwu. Przesłanie Papieża z okazji 50.
rocznicy powstania Ruchu dla Lepszego Świata. „L'Osservatore Romano” R. 23: 2002 nr 4 s. 10-11.

W sposób szczególny Duch Święty zachęca dziś Kościół do promowania powołania i misji wiernych świeckich. Ich uczestnictwo w życiu wspólnoty chrześcijańskiej i współodpowiedzialność za nią oraz obecność w społeczeństwie poprzez różne formy apostolatu i posługi, pozwalają nam u progu trzeciego tysiąclecia wyczekiwać z nadzieją na dojrzałą i owocną epifanię laikatu. s.30

Nie możemy zapominać także, iż jednym z darów Ducha dla naszych czasów jest rozkwit ruchów kościelnych, które od początku mojego pontyfikatu wskazuję jako motyw nadziei dla Kościoła i społeczeństwa. s.30

Jan Paweł II: Znaki nadziei widoczne w Kościele. Audiencja generalna z 25.11.98. „L'Osservatore Romano” R. 20: 1999 nr 3 s. 30-31.

[Wizyta w Holandii. 12 maja - Utrecht. Spotkanie z księżmi i zaangażowanymi w pracę duszpasterską]

Mówiąc o parafiach, nie powinniśmy zapomnieć o wymienieniu różnych ugrupowań występujących pod nazwą "wspólnoty podstawowe". Wspólnoty te wnoszą wydatnie pozytywne wartości, gdy ich członkowie starają się realizować Ewangelię w życiu codziennym w sposób prosty i szczery. Niebezpieczeństwem zagrażającym jednak tym nowym formom wspólnotowym jest fakt, że czasem uważają się one ze jedyny sposób istnienia Kościoła. Ich członkom grozi zamknięcie się w małych grupkach i oddalenie od tego, co nazywają "Kościołem instytucjonalnym".